Mẹ tắc tị... vì bài học của con!

Nguồn: Báo Sài Gòn Tiếp thị

Con tôi đang học lớp 3 tại một trường công lập trong TP.HCM. Trong một tờ giấy photocopy phát cho cháu đem về nhà chuẩn bị bài cho ngày hôm sau, tôi đọc thấy một bài tập do cô giáo viết tay có nội dung như sau:

“Tìm sự vật so sánh trong câu văn, thơ sau và gạch hai gạch dưới từ so sánh:

b/Con cò trắng tựa như vôi

Tụi mình còn nhỏ xứng đôi quá chừng.

c/Thân em tựa cánh chuồn chuồn

Khi vui nó đậu khi buồn nó bay”.

Dù không được đào tạo qua trường lớp sư phạm nhưng tôi vẫn nhận ra sự bất ổn trong câu chữ. Không hiểu cô giáo của con tôi lấy đề bài từ một giáo trình có sẵn nào đó hay cô “tự soạn” và tự “sáng tác” ra? Nhưng dù cô lấy nguồn giáo án từ đâu thì tôi cũng không tiện hỏi (nói “không dám” thì đúng hơn) vì không muốn con mình bị “đì” hay trở thành học sinh cá biệt trong mắt cô.

Xét về mục đích của bài tập thì tôi đồng ý vì nó thể hiện cấu trúc “so sánh” đúng yêu cầu của bài. Nhưng liệu có ổn không khi đoạn thơ b/ có câu “Tụi mình còn nhỏ xứng đôi quá chừng”? Không lẽ ngành giáo dục cổ suý cho việc yêu đương ở lứa tuổi tiểu học? Đến đoạn thơ c/ còn khó hiểu hơn bởi những câu văn, thơ dùng chữ “thân em” thường ám chỉ người con gái (và dĩ nhiên đang tuổi yêu đương) nhưng một học sinh lớp 3 thì làm sao hiểu như thế, hoặc làm sao hiểu ý nghĩa của sự liên tưởng “Khi vui nó đậu khi buồn nó bay”? Tôi đã tắc tị khi con nhờ tôi giải thích ý nghĩa của hai đoạn thơ ấy!

Có thể cô giáo của con tôi (hay tác giả của giáo trình bao gồm hai đoạn thơ trên) khá dễ dãi khi cho rằng chỉ cần những ví dụ có cấu trúc “so sánh” để các em vận dụng là đủ, còn mặt ngữ nghĩa hay những gì sâu xa hơn thì không cần quan tâm? Đừng quá chủ quan khi cho rằng ở lứa tuổi lớp 3, học sinh còn quá nhỏ để có thể cảm nhận được những điều bất ổn trong những câu chữ có nội dung như thế!

Tôi thiết tha mong những người làm công tác giáo dục hãy vì những mầm non tương lai của đất nước mình mà “chăm bón” cho các em những thứ “dễ tiêu hoá” và phù hợp với lứa tuổi của chúng.

KHÁNH HOAN

Nước mắt “ngập” show truyền hình thực tế

Nguồn: Báo Dân Việt

Khóc lóc, mếu máo, kể khổ và cả van xin đang là những hình ảnh quá quen thuộc trong các cuộc thi sắc đẹp, biểu diễn ca múa nhạc... tại Việt Nam. Dường như chiêu trò này đang bị lạm dụng.

Khán giả truyền hình thường rất dễ mủi lòng, thế nên công nghệ “lăng xê cảnh khổ” đang là công cụ hữu hiệu cho những người muốn có một chỗ đứng trong lĩnh vực nghệ thuật.

Lớn, bé đều khóc

Việc tổ chức vô số các cuộc thi từ sắc đẹp cho đến ca múa nhạc trên truyền hình hiện nay đang góp phần thôi thúc việc được trở nên nổi tiếng một cách đơn giản và nhanh chóng của không ít bạn trẻ. Tuy nhiên, với số lượng thí sinh tham gia các cuộc thi từ số lượng hàng trăm cho đến hàng nghìn người, sẽ không tránh khỏi những “trò lố” mà chính các nhà tổ chức giỏi tiên đoán cũng không hình dung ra nổi.

Trong cuộc thi hát dành cho thiếu nhi như Đồ Rê Mí, những giọt nước mắt của các thí sinh thể hiện sự hồn nhiên, trong sáng của trẻ thơ, là cảm xúc rất thật của những cậu bé, cô bé tuổi từ 5 đến 12 tuổi... Nhưng sự hồn nhiên trẻ thơ đó đang được áp dụng như một “bí kíp” trong các cuộc thi đòi hỏi phải có sự chín chắn, trưởng thành của những người tuổi đời gấp 2- 3 lần những thí sinh Đồ Rê Mí.

Thí sinh Tuyết Lan khóc khi về nhì cuộc thi Vietnam Next Top Model 2010

Mới đây, trong số phát sóng đầu tiên cuộc thi Vietnam Next Top Model trên VTV3 tối 25.9, khán giả đã không khỏi trầm trồ về một thế hệ trẻ Việt Nam phát triển về hình thể, vóc dáng. Nhưng rồi họ cũng “chán ngán” những màn khóc lóc của các thí sinh.

Anh Hà Sơn ở phố Lạc Long Quân (Tây Hồ, Hà Nội) chia sẻ với PV: “Xem chương trình tuyển chọn người mẫu mà như tuyển chọn diễn viên. Cứ sau mỗi phần thi lại là một màn khóc “um sùm” của các thí sinh”.

Còn khán giả Đỗ Trí Bình (Láng Hạ, Ba Đình, Hà Nội) chua chát: “Các bạn thí sinh của các show truyền hình thực tế ít nhiều có chút năng khiếu nghệ thuật hay lợi thế về hình thể nhưng họ lại không có được sự tự tin ấy mà lại lạm dụng nước mắt”.

Với đặc thù là một cuộc thi tuyển chọn người mẫu trên truyền hình, Vietnam Next Top Model đòi hỏi sự chuyên nghiệp không chỉ ở các thí sinh dự thi mà còn cả sự “phũ phàng” và kịch tính trong phần nhận xét của các thành viên ban giám khảo nên e chừng càng vào sâu sẽ càng nhiều nước mắt. Và sau mỗi phần thi là một bản hòa ca “nước mắt” của các thí sinh, bị loại cũng khóc, vào vòng trong... cũng khóc và trong vòng thi ứng xử thì vừa khóc vừa trả lời tới mức khán giả không thể nghe thấy thí sinh đang nói gì như trường hợp của thí sinh Lê Thị Thúy.

Sau khóc sẽ là...?

Cách đây không lâu, trong vòng loại cuộc thi Vietnam Idol, khán giả đã đượcthưởng thức một đoạn clip (dài 20 phút) tổng hợp các phần thi “quái nhất” của các thi sinh. Từ gào rú, khóc lóc, trai giả gái, “nhái” hình ảnh thần tượng... tất cả đã tạo nên một clip được nhiều người xem đánh giá còn hay hơn cả phim hài của Mr Bean.

Với việc nhiều đất diễn như Vietnam’s Got Talent thì những màn... thoát y hay thí sinh những hành động quái lạ như ở America’s Got Talent hay China’s Got Talent là điều hoàn toàn có thể xảy ra.

Format các chương trình truyền hình thực tế của nước ngoài đang được các nhà sản xuất Việt khai thác ngày càng nhiều. Sắp tới đây, vào tháng 12, phiên bản Vietnam’s Got Talent (chương trình tìm kiếm tài năng) sẽ lên sóng VTV3, với sự đa dạng trong việc thể hiện tài năng, chương trình hứa hẹn sẽ mang đến nhiều bi hài kịch không cần kịch bản.

Với việc nhiều đất diễn như Vietnam’s Got Talent thì những màn... thoát y hay thí sinh có những hành động quái lạ như ở America’s Got Talent là điều hoàn toàn có thể xảy ra.

Ca sĩ Thái Thùy Linh - thành viên Ban giám khảo Đồ Rê Mí đánh giá: “Hiện nay các bạn trẻ tham gia các cuộc thi về âm nhạc nói riêng và nghệ thuật nói chung đang quá lạm dụng việc khóc lóc để nhận được sự “cảm thương” của khán giả. Nhưng khán giả là những người tinh tường, khi các thí sinh lạm dụng khóc lóc, họ sẽ chỉ nhận được hoặc là sự cảm thông hoặc là sự coi thường”.

Hoàng Minh

Loạn trường đại học: Chỉ tiêu dân trí hay nhu cầu nhân lực?

Nguồn: Báo Sài Gòn Tiếp thị

SGTT.VN - Việt Nam hiện nay có bao nhiêu trường đại học? Không mấy ai trả lời được chính xác, có thể là 450 hay 470, và con số này luôn bị thay đổi vì một tháng có thêm hai trường đại học mới, một năm có thêm ít nhất là 17 – 20 trường. Con số này cũng không chính xác nốt.

Đặc biệt là trong khoảng thời gian gần mười năm trở lại đây việc lập đại học trở thành phong trào rầm rộ như thành lập hợp tác xã nông nghiệp trước đây.

Chúng ta đang chứng kiến một thảm cảnh chỉ có duy nhất ở Việt Nam, là các trường cạnh tranh nhau không phải bằng chất lượng mà bằng các mánh lới chèo kéo người học, tung ra các chiêu thức hệt như các quán ăn đường phố như tặng tiền, đồng phục, hạ điểm đầu vào đến mức 7 điểm cũng trở thành sinh viên... Các chuyên gia nước ngoài họ hoàn toàn không hiểu điều gì đang xảy ra với một dân tộc có tuổi đời khởi xướng đại học vào loại lâu đời nhất nhì trên thế giới.

Trước đây đại học tập trung chủ yếu ở các thành phố lớn thì nay tỉnh nào cũng có đại học (có lẽ trừ Dăk Nông mới thành lập là chưa có) có tỉnh đến bốn, năm trường đại học. Có trường mới toanh còn thơm mùi sơn nước, nhưng số trường nâng cấp từ cao đẳng, trung cấp, trường nghề, trường chính trị, trung tâm đào tạo thường xuyên lên đại học thì nhiều vô kể, nhiều đến mức có những trường đại học mà người có thâm niên giáo dục 30 – 40 năm khi được hỏi ngơ ngác không biết nó nằm ở đâu, đào tạo lĩnh vực nào, ai là hiệu trưởng.

Không biết có phải vì lý do dễ kiếm ăn hay không mà việc lập đại học thành một phong trào mạnh mẽ, không chỉ tỉnh huyện, bộ ngành mà cả các tập đoàn kinh tế, công ty đều nhảy vào cuộc. Nếu một tổng công ty xây dựng, bất động sản, truyền thông, công nghệ thông tin, khai thác khoáng sản có máu mặt mà chưa có đại học thì chưa được coi là sang trọng. Nếu một ngày nào đó đại học Việt Nam lập lại trật tự nhờ có quy luật “mạnh được, yếu thua” và được điều tiết bởi “bàn tay vô hình” của kinh tế thị trường thì cũng không phải là quá tệ, nhưng như thế thì thật là quá nhẫn tâm với những người nông dân cắm mặt xuống bùn kiếm từng đồng xu lẻ mà đặt trọn niềm tin vào những trường đại học dở trường dở chợ như thế.

Tại sao lại phải cho ra nhiều trường đại học ồ ạt như thế? Chúng ta thử lý giải hiện tượng này và xem xét hệ quả của nó ra sao?

Cái lý của người cấp phép là làm sao trong thời gian ngắn phải nâng số sinh viên trên 10.000 dân ngang bằng với các nước tiên tiến xung quanh, như thế mới đáp ứng được mục tiêu năm 2020 trở thành nước công nghiệp, điều này cũng diễn ra trong việc đào tạo tiến sĩ làm sao phủ kín trong các cơ quan công quyền và giáo dục với chỉ tiêu đào tạo mới là 20.000 tiến sĩ. Hiện nay số sinh viên/10.000 dân của Việt Nam là khoảng 200 đến 220, trong khi các nước như Thái Lan, Philippines, Malaysia là 400 đến 450, Hàn Quốc và Singapore là 500 đến 600. Bộ Giáo dục và đào tạo muốn nâng số sinh viên/10.000 dân bằng Thái Lan, Malaysia hôm nay là 400 vào năm 2025. Đó là một ý tưởng hay, nhưng chưa chắc đã hợp lý. Bởi lẽ:

Giống như cơ thể con người, cơ thể kinh tế của một quốc gia chỉ có thể dung nạp một lượng nhân lực có trình độ ở một mức độ nào đó. Việc sản xuất ra bao nhiêu kỹ sư, cử nhân, kiến trúc sư, nhà quản lý là tuỳ thuộc vào nhu cầu thực tế của xã hội trong mỗi giai đoạn chứ không phải xuất phát từ việc nhìn xem các nước láng giềng và lại càng không nên xuất phát từ trí tưởng tượng bay bổng của một vị lãnh đạo tỉnh (cho dù là với động cơ cực kỳ trong sáng) rằng tỉnh kia có đại học văn hoá, đại học công nghệ thông tin thì có lý do gì mà mình lại không có, trong khi đào tạo ra không biết để làm gì. Thuốc bổ là cần, nhưng uống nhiều quá cũng sinh bệnh mà chết.

Việc đào tạo là một lẽ, nhưng quan trọng hơn là làm sao phân bổ đến được đúng nơi có nhu cầu. TP.HCM có đến hàng trăm, thậm chí là cả ngàn bác sĩ tốt nghiệp nhưng có đi làm hết không? Nhiều ngành khác như sư phạm, hành chính, các ngành khoa học xã hội tốt nghiệp xong cứ quanh quẩn ở 14 quận nội thành TP.HCM. Tình trạng này cho thấy xã hội không thiếu nhân lực trình độ cao, có nhiều ngành thừa rất nhiều mà do chưa có chính sách tốt cho nên không thu hút được nhân lực và như vậy mở ra càng nhiều trường đại học đồng nghĩa với việc hàng tồn kho ngày càng nhiều, lãng phí cho xã hội và cho chính mỗi gia đình.

“Cơ thể kinh tế của một quốc gia chỉ có thể dung nạp một lượng nhân lực có trình độ ở một mức độ nào đó. Việc sản xuất ra bao nhiêu kỹ sư, cử nhân, kiến trúc sư, nhà quản lý là tuỳ thuộc vào nhu cầu thực tế của xã hội trong mỗi giai đoạn chứ không phải xuất phát từ việc nhìn xem các nước láng giềng để phấn đấu cho bằng”.

Không ít những vị chức sắc cho rằng việc đào tạo ra nhiều cử nhân, kỹ sư nếu không kiếm được việc làm thì bề nào cũng vẫn tốt, vì như thế là góp phần nâng cao dân trí, đào tạo con người. Điều này không sai, nhưng trình độ phát triển và mức sống của đại đa số người dân chưa đến mức “học chơi”.

Lên đại học quá dễ dù “phải theo tiêu chuẩn”, nhưng để có những tiêu chuẩn thì không có gì khó, chỉ cần một cô thư ký ngồi một buổi trước máy tính là sẽ có tất tần tật. Vậy là chẳng mất gì, chỉ cần tăng thêm một năm nếu là cao đẳng ba năm, còn đội ngũ thầy cô giáo, cơ sở vật chất vẫn vậy (nếu thiếu thì thuê mượn đỡ ở đâu đó), có khác chăng là thay cái bảng treo ở trước cổng trường. Nhưng vấn đề không đơn giản như thế. Khi các anh, chị học trung cấp, cao đẳng thì còn chấp nhận các công việc phổ thông, kể cả việc lao động nặng nhọc, chân lấm tay bùn… nhưng khi có tấm bằng đại học, giờ là “ông kỹ sư, bà cử nhân” giải quyết được sĩ diện thì bắt đầu chê việc. Ở một tỉnh nọ của đồng bằng sông Cửu Long có trường trung cấp tài chính, khi xưa tốt nghiệp xong người học vui vẻ về xã, huyện làm việc nhưng nay lên đại học chả ai chịu về xã nữa. Đó là hậu quả của việc gán nhãn mới màu mè chất lượng cao lên chai nước mắm có độ đạm vẫn thế. Nếu đọc trong bất kỳ lời giới thiệu nào của các trường dân lập đều có câu “văn bằng cấp nằm trong hệ thống văn bằng của bộ Giáo dục và đào tạo và Nhà nước Việt Nam” như là một sự bảo chứng cho nhãn hiệu.

Rất nhiều vị quản lý nhà nước cho rằng việc bùng nổ đại học rồi dẫn đến phá sản như đã diễn ra trong thị trường bất động sản là điều tốt và là cơ hội thanh lọc đại học. Đúng là điều này đang xảy ra với nhiều khoa bị giải thể vì không có sinh viên, nhưng không dễ gì với trường. Việc lập ra đã khó, nhưng giải thể có khi còn khó hơn, bởi đó là “tâm huyết” là “lòng yêu dân tộc” của các vị sáng lập và càng khó hơn vì động chạm đến lợi ích nhóm, thậm chí lợi ích gia đình. Thực tế không ai mở trường học với tuyên ngôn để kiếm tiền mà là phục vụ đất nước, nhưng có một thực tế ai cũng thấy một thời kinh doanh giáo dục là kinh doanh an toàn nhất, vốn ít nhất mà lời cũng bộn nhất. Chỉ cần mướn được mặt bằng là có thể chiêu sinh được, thầy đi mời bên ngoài miễn trả giá cao hơn công lập sau đó phát triển với phương châm “lấy mỡ nó rán nó”.

Vào những năm 60 của thế kỷ trước, khi bà nội tôi còn sống, bà tôi vẫn làm bánh cuốn ra chợ phiên đầu làng bán, mỗi phiên bà chỉ làm có chừng 30 cái, tôi hỏi sao bà không làm nhiều hơn, bà nói ở cái làng này những người có được một, hai xu mua bánh cuốn đâu có bao nhiêu mà làm nhiều, làm nhiều lại ế mang về. Những người nông dân ở cái làng quê bé tẹo chả được học quy luật cung cầu thế mà họ cũng biết sản xuất ra cỡ nào thì vừa, sao quan chức chúng ta nhiều tiến sĩ, giáo sư thế mà vẫn tính hớ mới lạ chứ.

Ai là người chịu trách nhiệm trả lời trước nhân dân? Rồi ai đó sẽ nói rằng lịch sử sẽ phán xét? Nhưng than ôi không phải đợi đến mai sau mà ngay hôm nay con cháu chúng ta đang phải trả giá cho những quyết định “khó hiểu” này.

TS Nguyễn Minh Hoà

Nợ công thành đại họa, nếu…

           Nguồn: Báo Tiền Phong ngày 03/10/2011

TP - “Nếu nợ công tăng cao mà không có khả năng trả nợ thì có thể dẫn đến vỡ nợ như Hy Lạp bây giờ. Quản lý yếu kém không những khiến nợ công thất thoát, không phát huy hiệu quả mà còn đẩy quốc gia đến nguy cơ mất chủ quyền vì phụ thuộc bên ngoài”, chuyên gia kinh tế Bùi Kiến Thành nhận định.

Nợ tăng, khó trả

Nợ công tăng cao và tăng nhanh gần đây. Điều đó nói lên vấn đề gì, thưa ông?

Điều đó nói lên Việt Nam muốn đầu tư phát triển kinh tế và những dự án đầu tư vượt ngân sách của Nhà nước. Mỗi năm Việt Nam đầu tư 42-43% GDP, trong khi tiết kiệm nội địa chỉ khoảng chừng 30% GDP, có nghĩa là mình đầu tư trên khả năng tiết kiệm 13-14%. Muốn có phương tiện để đầu tư cao hơn tiết kiệm nội địa thì một là vay nước ngoài, hai là vay trong nước.

Nhà nước đi vay để đầu tư vào những vấn đề mà người dân không thể đầu tư như phát triển hạ tầng mềm như giáo dục, y tế... hay hạ tầng cứng như đường sá, cầu cống, bến cảng... Mỗi ngày kinh tế của mình phát triển mạnh, đòi hỏi nhu cầu về vốn tăng cao để đầu tư vào những lĩnh vực mà người dân không thể đầu tư được nên nợ công tăng nhanh cũng là dễ hiểu.

Nợ công đang ở mức độ nào và đã đến mức cảnh báo chưa?

Nợ công hiện nay của Việt Nam ở mức hơn 52% GDP, nhưng điều đó không nói lên vấn đề gì. Vay về để làm gì và có đủ khả năng trả nợ hay không mới là vấn đề đáng nói. Nếu mình vay 52% GDP mà GDP của mình mỗi năm tăng 5-7% và tạo ra các nguồn thu ngân sách, và trả được nợ công thì không thành vấn đề.

Chúng ta phải xem xét nợ công đang được đầu tư vào lĩnh vực gì và hiệu quả tới đâu thì mới biết 52% là nhiều hay ít. Nếu đầu tư vào những Cty phát triển tốt và chỉ số ICOR thấp thì hiệu quả kinh tế cao sẽ không có vấn đề gì. Nhưng nếu đầu tư vào những doanh nghiệp Nhà nước bị lỗ và ICOR là 8, 9 thậm chí 14, tức là không có hiệu quả kinh tế và như vậy thì rất nguy hiểm.

Theo ông, khả năng trả nợ công của nền kinh tế hiện nay như thế nào?

Chúng ta đang rất khó khăn. Báo cáo của Phòng Thương mại và Công nghiệp Việt Nam cho thấy, 30% doanh nghiệp đứng trước tình trạng phá sản và 50% doanh nghiệp đứng trước tình trạng khó khăn. Nếu tình hình kinh tế cứ đình đốn thế này thì lấy đâu nguồn thu để trả nợ công.

Tham nhũng, rút ruột kéo dài

Ngoài việc sử dụng vào mục đích đầu tư, nợ công còn được đem cho vay lại?

“Những người đại diện Nhà nước sử dụng tiền Nhà nước vay nước ngoài về để làm những việc ích nước lợi dân mà không làm, mà làm thất thoát nghiêm trọng nợ công thì tội rất lớn. Những người có trách nhiệm mà rút ruột công trình thì không phải chỉ mắc tội ăn cắp mà còn là tội làm mất chủ quyền quốc gia vì khiến quốc gia bị lệ thuộc nước ngoài. Tội đó là cực kỳ nghiêm trọng.

Không phải chỉ 5, 10 hoặc 20 năm nữa các thế hệ sau phải trả những khoản nợ đó mà khiến quốc gia rơi vào nguy cơ mất chủ quyền như bài học của Hy Lạp thì cái đấy mới là nguy hiểm”- Chuyên gia kinh tế Bùi Kiến Thành

Thì đấy, Nhà nước phát hành trái phiếu vay hàng trăm triệu USD về cho các doanh nghiệp nhà nước sử dụng. Mỗi năm, Nhà nước đều cấp tiền cho các doanh nghiệp Nhà nước, một là dưới hình thức cấp vốn, hai là dưới hình thức cho vay lại. Nhiều trường hợp cho vay xong rồi lỗ thì khoanh nợ, khoanh xong rồi xóa nợ...

Theo ông, việc sử dụng nợ công hiệu quả tới đâu?

Ở Việt Nam đang có vấn đề cực kỳ nghiêm trọng, đó là nạn tham nhũng và rút ruột các công trình đầu tư từ nợ công. Ví dụ mình vay tiền về xây dựng xa lộ với mục đích là bền vững, hiện đại nhưng vì rút ruột nợ công nên nền móng của con đường không có chất lượng, mới mấy năm đã trồi lên trụt xuống.

Một lần làm không xong, không đủ chất lượng phải phá ra làm lại, nhưng làm lại vẫn bị rút ruột. Một công trình bị rút ruột ba, bốn lần. Nếu cứ tiếp tục như thế thì nợ công chồng chất.

Theo báo cáo của Quốc hội, công trình nào cũng bị rút ruột 5, 10, 20%, thậm chí đến 30%. Theo tôi được biết từ báo cáo của Chính phủ, tình trạng rút ruột công trình rất nhiều mà không giải quyết được. Một mặt, mình đầu tư vào những dự án không có hiệu quả kinh tế; mặt khác do quản lý kém nên để xảy ra tiêu cực, tham nhũng và rút ruột các công trình đầu tư từ nợ công.

Mình sử dụng nợ công vào việc có ích, nhưng hiệu quả rất thấp. Chẳng hạn, mình làm con đường thì là có ích chứ, bởi nó giúp cho việc thông thương hàng hóa, đời sống kinh tế, xã hội hai bên con đường đó phát triển. Nhưng lẽ ra hiệu quả phải gấp 2-3 lần. Tức là hiệu quả không xứng với đồng tiền bỏ ra và chỉ hiệu quả tức thời. Ví như con đường người ta làm chạy được 20-30 năm thì mình làm chỉ chạy được 3-4 năm đã phải đào lên sửa chữa.

Theo ông, làm thế nào để giảm nợ công?

Trước nhất, Nhà nước phải xem lại tất cả các công trình đầu tư, cái nào cần và cái gì chưa cần. Vừa qua phân cấp, phân quyền cho các địa phương nhưng địa phương làm vì quyền lợi của địa phương chứ không phải vì quyền lợi của toàn quốc gia. Dẫn đến mỗi địa phương lại có một cái cảng, địa phương đua nhau làm sân bay...

Anh nào cũng muốn làm nhà máy xi măng, nhà máy đường kể cả làm nhà máy đường ở nơi không có mía, làm xong để đó cho hư hỏng hoặc xin ngân sách để chuyển đi nơi khác có mía... Mình phải rà soát lại và muốn nợ công được sử dụng tốt thì phải xem lại nợ công dùng để làm gì. Nếu thật sự cần thiết thì phải làm hết sức tốt, nếu không cần thiết thì dứt khoát cắt giảm.

Có thể vỡ nợ như Hy Lạp

Nợ công liên tục tăng cao sẽ dẫn đến hệ lụy gì?

Chuyên gia kinh tế Bùi Kiến Thành

Nếu nợ công tăng cao mà không có khả năng trả nợ thì có thể dẫn đến vỡ nợ như Hy Lạp bây giờ. Hệ lụy của nợ công, nếu không trả được sẽ dẫn đến lệ thuộc nước ngoài, lệ thuộc các quốc gia hay những tổ chức tài chính nào đó, bởi mình không có quyền kiểm soát mà phải nghe theo họ. Thậm chí phải chấp nhận những việc mà bình thường một quốc gia không thể chấp nhận được.

Hiện Việt Nam không có lý do gì phải đi vay nợ công 100%, thậm chí 200% GDP như một số nước, nhưng nếu cần thiết để phát triển kinh tế thì nợ công ở mức 50, 60 hay 70% GDP mà mình có khả năng để hoàn trả thì không có vấn đề gì.

Theo ông vấn đề quan trọng là phải giảm nợ công hay quản lý nợ công có hiệu quả?

Theo tôi, vấn đề quan trọng nhất vẫn là quản lý có hiệu quả, và quản lý cái gì thì phải xem lại đầu tư vào những cái gì, chứ không phải đầu tư vào những công trình mà mình chưa cần dùng. Mình có chừng đó tiền thì phải làm những cái gì cho nó tốt nhất chứ không phải là cắt giảm.

Mục đích không phải là giảm nợ công mà là sử dụng hiệu quả để đất nước phát triển. Mà muốn sử dụng cho tốt thì phải rà soát lại tất cả dự án đầu tư công và phải có những nhân sự cần thiết để quản lý cho hiệu quả.

“Ông Thành nói: Theo báo cáo của Bộ Tài chính vừa công bố, nợ nước ngoài của Việt Nam tính đến tháng 12-2010 là 32,5 tỷ USD, tăng từ 27,9 tỷ USD cuối năm 2009, trong đó nợ trực tiếp của Chính phủ là 27,9 tỷ USD, còn lại là nợ của doanh nghiệp được Chính phủ bảo lãnh. Năm 2009, nợ trực tiếp của Chính phủ là 23,9 tỷ USD, bảo lãnh là 3,98 tỷ USD.

Theo Bộ Tài chính dự kiến, nợ công năm 2011 khoảng 58,7% GDP.

Theo số liệu từ Ủy ban Giám sát tài chính Quốc gia, nợ công năm 2007 là 33,8% GDP, 2008 là 36,2%, 2009 là 41,9% và 2010 là 56,7% GDP. Những con số này cho thấy tỷ lệ nợ công tăng cao và tốc độ tăng nợ công mỗi năm khoảng 5%”.

Đại Dương